Bazı cümleler vardır…
Üzerinden yıllar geçse de ağırlığını kaybetmez.
“Bu kıtaları ne sömürgeleştirmiş ne de vatanlaştırmıştık.”
Falih Rıfkı Atay bu satırı yazarken aslında bir gerçeği olduğu gibi ortaya koyuyordu.
Osmanlı bu topraklarda vardı…
Ama ne bir düzen kurmuştu, ne de bir bağ.
Ortaya çıkan tablo ise çok net:
“Osmanlı İmparatorluğu buralarda, ücretsiz tarla ve sokak bekçisi idi.”
Bu ifade insanı düşündürüyor.
Varlık var… ama karşılığı yok.
İnsanlar arasındaki mesafe ise daha derin:
“Türkleşmiş hiçbir Arap görmedikten başka, Araplaşmamış Türk’e az rast geliyordum.”
Yani birlikte yaşanmış…
Ama birlikte olunamamış.
Ve o cümle tekrar karşımıza çıkıyor:
“Türk müsünüz?”
“Estağfurullah…”
Bu bir cevap değil…
Bir mesafe.
Atay bu durumu şöyle özetler:
“Arap meselesi denen şey Türk düşmanlığı hissi idi.”
Belki de mesele hiçbir zaman sadece siyaset değildi.
Mesele, bağ kuramamaktı.
Yarın: Bu uzaklığın bedelini kim ödedi?